IPhalamende laseYurophu kanye noMkhandlu we-European Union bavumile ukuqhubeka nokuvimbela ukusetshenziswa kwamagama ahlobene nezilwane emikhiqizweni yezitshalo, bekhawulela amagama angu-31 esewonke afaka phakathi elithi 'inkukhu' kanye nelithi 'inyama yenkomo'.
Lesi sinqumo senziwe izolo ntambama (5 Mashi 2026) kulandela izingxoxo ezintathu ezanwetshwa kusukela ekupheleni konyaka odlule zaya ku-2026.
Ngaphansi komthetho omusha, amagama angu-31 ahlobene nezilwane kanye namagama endabuko okusikwa azovinjelwa ekubhaleni ukudla okusekelwe ezitshalweni futhi agcinelwe imikhiqizo yenyama kuphela.
Lesi sinyathelo sizoletha inhlekelele enkulu esigabeni sezinhlobo zenyama ezisekelwe ezitshalweni, esithembele kula magama amaningi ajwayelekile ukuze sidlulisele uhlobo lokunambitheka kanye nokuthungwa abathengi abangakulindela kumkhiqizo, nokuthi umkhiqizo ungajatshulelwa kanjani.
Yimaphi amagama azovinjelwa?
Amagama angu-31 anqunyelwe yilawa: inkukhu; inyama yenkomo; i-turkey; idada; i-goose; iwundlu; inyama yenkomo; ingulube; ubhekeni; imbuzi; inyama yenkomo; inkukhu; inyama yemvu; i-ovine; i-steak; izimbambo; i-rib-eye; i-T-bone; i-rump; isibindi; i-chop; iphiko; isifuba; ithanga; ihlombe; uhlangothi; i-loin; i-tenderloin; i-shank; i-drumstick; kanye ne-brisket.
Nakuba ukukhetha ukuvimbela la magama kuye kwagxekwa kakhulu njengokuvinjelwa okungadingekile ngabadlali abakhulu embonini yokudla okusekelwe ezitshalweni, lo mkhakha usamukele isinqumo se-EU sokungafaki amagama ambalwa akhethiwe asetshenziswa kabanzi njengengxenye yokuvinjelwa.
Lokhu kufaka phakathi 'i-burger,' 'isoseji' kanye 'ne-nuggets,' okwabekwa phambili ukuze kuvinjelwe okungenzeka njengengxenye yesiphakamiso sokuqala, esasiholwa yi-MEP uCéline Imart, ngonyaka odlule.
Ezicelweni zokuba ukuvinjelwa kusulwe, abakhankasi abaningi baphikisana ngokuthi la magama asekelwe kufomethi asetshenziswe kabanzi amashumi eminyaka ukuchaza ukuma kwemikhiqizo, kunokuba kube uhlobo lweprotheni enziwa ngalo. Isoseji ye-Glamorgan yemifino, isibonelo - isoseji yendabuko yaseWales eyenziwe ngoshizi nama-leek - isisungulwe kahle futhi ibizwa ngegama isikhathi esingaphezu kwekhulu leminyaka, isikhathi eside ngaphambi kokuba ezinye izindlela zenyama zanamuhla zifike emakethe.
La magama achazayo aphikiswana kakhulu azohlala evunyelwe, uma nje imikhiqizo ibhalwe ngokucacile ukuthi isekelwe ezitshalweni ukuze abathengi baqhubeke nokwenza izinqumo ezinolwazi.
Izinyathelo ezilandelayo
Abenzi bomthetho bavumelene ngesikhathi sokushintsha seminyaka emithathu ngaphambi kokuba imithetho emisha iqale ukusebenza, okuvumela abakhiqizi bokudla okusekelwe ezitshalweni ukuthi basuse isitokwe esikhona futhi balungise ukupakishwa/uphawu lwabo.
Imininingwane eyengeziwe izophothulwa ngoLwesihlanu mhla ziyi-13 kuNdasa, bese ifayela liqhubekela ekwamukelweni ngokusemthethweni yi-Agriculture and Fisheries Council kanye nevoti lokugcina ePhalamende laseYurophu.
Izinga lemikhawulo elizothinta ngalo imakethe yemikhiqizo 'exubile' (leyo eyenziwe ngengxube yenyama nezithako ezisekelwe ezitshalweni), kanye nemikhiqizo efana nokudla okunongwe yinyama, izinongo kanye nezinongo ezingenayo inyama, okwamanje akucaci. Kulindeleke ukuthi kuchazwe kabanzi ngalezi zinto.
Ngaphezu kwalokho, ukuvinjelwa kuzokwelulwa ukuze kuhlanganiswe inyama etshaliwe - inyama edalwa kusetshenziswa ezolimo zamaseli, okubandakanya ukutshalwa kwamaseli ezilwane zangempela kuma-bioreactors kanye nokuqeda isidingo sokufuya nokuhlaba imfuyo. Lokhu kudla okusha akukatholakali emakethe e-EU, kodwa kufakiwe njengengxenye yokuvinjelwa ngaphambi kokwenza.
Umthelela wemboni
Inhlangano yezimboni ze-F&B esezindaweni zezimboni i-ProVeg International ixwayise ngokuthi ukuvinjelwa kuzodala ubunzima obukhulu mayelana nokuhumusha kanye nokuhambisana kwezilimi futhi kuphazamise imakethe eyodwa, lapho imikhiqizo efanayo ibhekene nemikhawulo ehlukene yokuqamba amagama ezifundeni ezahlukene.
“Ukususa amagama ajwayelekile akuthuthukisi ukucaca; kunciphisa ukucaca futhi kwandisa ukungezwani lapho uthenga,” kusho uJasmijn de Boo, i-CEO yomhlaba wonke ye-ProVeg International.
"Umthelela wangempela uzoncika ekutheni le mithetho isetshenziswa kanjani ngokoqobo... Ukubhala amalebula kufanele kunike amandla abathengi futhi kusekele uhlelo lokudla oluncintisanayo nolufanele ikusasa."
Abakhiqizi abasebenza ezimakethe ezahlukene manje bazobhekana nezindleko zokuhlelwa kabusha kwamaphakheji kanye nezinselele eziphathelene nokuhlelwa kwamalebula kanye nezinyathelo ezengeziwe zokuthobela imithetho. Lokhu kuzothinta kakhulu amabhizinisi amancane naphakathi nendawo (ama-SME), kuxwayisa i-Vegatarian Society, futhi kuzoba nomthelela omkhulu ezindinganisweni zokuhweba zamazwe ngamazwe kanye nezokulebula ngale kweYurophu.
Lo mthetho wethulwa ukuvikela imboni yezolimo zezilwane, kanti i-MEP Imart ichaza le ntuthuko yakamuva "njengempumelelo engenakuphikwa" kubalimi bezilwane baseYurophu.
Abasekeli bemikhawulo eqinile mayelana namagama ahlobene nenyama emikhiqizweni esuselwe ezitshalweni, okuhlanganisa nezinhlangano zabalimi bezilwane zaseYurophu ezifana ne-European Livestock Voice kanye ne-Copa-Cogeca, bathi ukusetshenziswa kwamagama anjalo ekukhangiseni ukudla okususelwe ezitshalweni kuyadukisa abathengi futhi kwehlisa ukubaluleka kwamasiko emikhiqizo yenyama yendabuko.
Impikiswano ende
Impikiswano ibilokhu iqhubeka kusukela ngo-2019 ezingeni laseYurophu, lapho usihlalo weCopa-Cogeca uJean-Pierre Fleury ebhekisela ekusetshenzisweni kwamagama ahlobene nenyama kwezinye izindlela ezisekelwe ezitshalweni njengokuthi “ukuntshontsha amasiko”.
“Ezinye izinhlangano zokumaketha zisebenzisa lokhu ukudida abathengi ngamabomu ngokuthuthukisa umbono wokuthi ukufaka omunye umkhiqizo esikhundleni somunye akunamthelela ekudleni okunomsoco,” kusho yena esitatimendeni sabezindaba sangaphambilini esixoxa ngalolu daba njengengxenye yokwethulwa komkhankaso wezilwane we-EU othi 'Ceci n'est pas un steak'.
Abakhankasi bathi ezinye izindlela ezisekelwe ezitshalweni kufanele 'zithuthukise indlela yazo' ukuze zithole ukuqashelwa ngabathengi, kunokugxila ekukhangiseni kwazo emikhiqizweni yenyama ekhona.
Izinhlangano zezimboni ohlangothini olusekelwe ezitshalweni ziphikisana ngezimpikiswano eziphathelene nokudideka kwabathengi, kanti uJasmijn de Boo weProVeg uthi “akukho bufakazi bokudideka okusabalele lapho imikhiqizo ibhalwe ngokusobala ukuthi isekelwe ezitshalweni noma i-vegan”.
Ucwaningo lwaseYurophu lubonise ukuthi cishe ama-80-95% abathengi bayazihlonza kahle ezinye izindlela ezisekelwe ezitshalweni futhi basekela ukusetshenziswa kwezincazelo ezinjalo, kusho uProVeg.
Ucwaningo lwamuva lukhombisile ukuthiamaprotheni ahlukile (kufaka phakathi ezinye izindlela zenyama ezisekelwe ezitshalweni kanye nenyama esuselwa emangqamuzaneni) angakhiqiza imali engaphezu kwe-€111 billion ngonyaka,futhi isekele imisebenzi engaphezu kuka-400,000 ngo-2040.
Kodwa-ke, abadlali ababalulekile besaba ukuthi izithiyo zomthetho ezifana nemikhawulo yokufaka amalebula zinganciphisa kakhulu ukukhula kwemakethe okulindelwe kanye nokutshalwa kwezimali kulo lonke elaseYurophu.
Isikhathi sokuthunyelwe: Mashi-31-2026




