Kungani Ukukhiqizwa Kokucubungula Utamatisi Emhlabeni Wonke Kwahluleka Ukubhuleka?
Ekuqaleni kuka-2026, idatha evela kwi-World Processing Tomato Council (WPTC) yembule iqiniso elicacile: ukukhiqizwa kukatamatisi okucutshungulwe emhlabeni wonke kwehle kwafinyelela cishe kumathani ayizigidi ezingama-40.29 ngo-2025, okubonisa ukwehla okungu-11.5% kuya ku-12% kusuka kumathani ayizigidi ezingama-45.8 ka-2024. Lokhu kwehla okukhulu kusho ukulahlekelwa okungaphezu kwethani elilodwa ngamathani ayishumi ezinto zokusetshenziswa ze-ketchup ezikhiqizwa emhlabeni wonke, okuthumela amagagasi okushaqisayo embonini.
Ubani Onciphisa Ukukhiqiza? Ubani Obambezelekayo?
I-United States: Ukunciphisa Ngokuzithandela “Esitsheni Sikatamatisi Somhlaba”
Njengomkhiqizi omkhulu kunabo bonke emhlabeni wetamatisi ocutshunguliwe, i-US ibone iCalifornia Central Valley yayo—ebizwa ngokuthi “Isitsha Sikatamatisi Somhlaba”—incipha kakhulu ngo-2025. Indawo yokutshala enkontileka yehle yaba amahektha angu-205,000, okuyizinga eliphansi kakhulu kusukela ngo-1972, kuyilapho ukukhiqizwa okuphelele kwehle kwaba cishe amathani ayizigidi eziyi-10.3, okuyizinga eliphansi kakhulu kusukela ngo-2006. Okuphawulekayo ukuthi lokhu akubangelwanga yisivuno esibi—umkhiqizo ngehektha empeleni wenyuka ngo-10% waba amathani angu-55 ngehektha—kodwa ukwehla ngamabomu endaweni yokutshala. Amazinga aphezulu okugcina impahla kanye namanani aphansi kwaholela abaprosesa ukuba banciphise izinkontileka zabalimi, okuqeda intshiseko yabalimi yokwandisa.
I-European Union: Indaba Yezimo Ezimbili Ezibucayi
I-EU, umkhiqizi wesibili ngobukhulu emhlabeni, ithole ukusebenza okuxubile. I-Italy yehlule lo mkhuba ngokukhuphuka ngo-6%, isebenzisa iphothifoliyo yayo yemikhiqizo ephezulu - kufaka phakathi i-tomato puree kanye notamatisi ophelele oqoshiwe - obiza amanani aphezulu ezitolo ezinkulu zaseNtshonalanga. Kodwa-ke, iSpain yehle kakhulu ngo-22% ekukhiqizeni. Izimvula zasentwasahlobo zasekuqaleni zabambezela ukutshala, kwalandela ukushisa kwehlobo okwabhubhisa isethi yezithelo, kwashiya abalimi bengenalusizo njengoba kokubili isivuno kanye nekhwalithi kwehla.
IShayina: Ukulungiswa, Hhayi Ukuwa
Isimo saseShayina sidinga ukuchazwa okuningiliziwe. Idatha ye-WPTC ikhombisa ukuthi ukukhiqizwa kukatamatisi okucutshungulwe ngo-2025 kwehle kusuka kumathani ayizigidi eziyi-10.45 ngo-2024 kuya cishe kumathani ayizigidi eziyi-4.9, ukwehla okungu-53% okwedlule ukwehla kweSpain. Kodwa-ke, lokhu "kuwa" kwakuwukulungiswa okukhulu komkhiqizo ophezulu orekhodiwe ngo-2024, okwadlula kakhulu isidingo semakethe esivamile. Ukuncipha kuka-2025 kubonisa ukulungiswa okusebenzayo kwemboni ukuze kuncishiswe isitokwe esiningi nokubuyisela ibhalansi yemakethe, kunokuba kube ukwehla kwesikhathi eside. I-WPTC ibikezela ukuthi ukukhiqizwa kweShayina kuzophinde kukhuphuke kuye kumathani ayizigidi eziyi-6-7 ngo-2026, kanti indawo yokutshala eXinjiang izokhuphuka ngo-160% isuka phansi ngo-2025.
Kungani iShayina Ingakhula Iphikisana Nolwandle?
Ukulawulwa Kwezindleko: Ukusetshenziswa Kwemishini Njengomkhawulo Wokuncintisana
I-Xinjiang, isifunda sikatamatisi esicutshungulwe kakhulu eShayina, sinochungechunge oluphelele lwezimboni kusukela ekuzaleni kuya ekuthengisweni, olunemishini engaphezu kuka-99% ekuhlwanyeleni nasekuvuneni. Abakhiqizi bokuvuna abakhulu bathatha indawo yabasebenzi abaningi abasebenza ngezandla nsuku zonke, okunciphisa kakhulu izindleko zokukhiqiza uma kuqhathaniswa nezifunda ezidinga abasebenzi abaningi.
Okuqhutshwa Ubuchwepheshe: Ukuhlanganiswa Okugcwele Kwe-Industry Chain
Izinkampani zaseShayina zilawula lonke uchungechunge lwenani—kusukela ezinhlanyelweni nasekutshalweni kuya ekucutshungulweni nasekuthengisweni. Amabhizinisi afana neGuannong Co., Ltd. abone iphrojekthi yawo yomkhiqizo katamatisi ongamathani angu-200,000 ifinyelela umthamo ogcwele ngasekupheleni kuka-2024, ihambisana nokunikezwa okuncane komhlaba wonke futhi iqhube ukukhula okungaphezu kuka-30% kuma-oda okuthumela kwamanye amazwe. Lokhu kuhlanganiswa kwamandla kanye nesidingo kuvela engqalasizinda eqinile yemboni, hhayi enhlanhleni.
Ukuhlukahluka Kwemakethe: Ukunciphisa Ukuthembela Ezimakethe Ezizodwa
I-China isishintshe ekuthembeleni ezimakethe zaseNtshonalanga ukuthola u-70-80% wokuthunyelwa kwayo kwe-tomato paste yaya enkampanini ehlukahlukene ehlanganisa iRussia, i-Asia Ephakathi, iMpumalanga Ephakathi kanye ne-Afrika. Leli cebo "lokufaka amaqanda kubhasikidi abaningi" livikela imboni ekushintsheni kwemakethe yesifunda.
Kusho Ukuthini Ukunciphisa Umkhiqizo Womhlaba Wonke Kwamabhizinisi AseShayina?
Ithuba Lesikhathi Esifushane
Njengoba isitokwe sempahla emhlabeni wonke sehla futhi amanani enyuka, amabhizinisi aseShayina anekhono lokuhlinzeka elizinzile aheha abathengi bamazwe ngamazwe. Abahlaziyi bezimboni babikezela umjikelezo weminyaka engu-3-4 okhuphukayo wamatamatisi acutshunguliwe, okuthembisa inzuzo ethuthukisiwe ezinkampanini ezinekhwalithi ethembekile kanye nomthamo owanele.
Izinselele Zesikhathi Eside: Kusukela Ebuningini Kuya Ekhwalithini
Kodwa-ke, lokhu akuyona "isidlo sasemini samahhala." Abathengi bamazwe ngamazwe baqhubeka nokubeka phambili ukuzinza kweketanga lokuhlinzeka kanye nokubikezela phakathi kwezingxabano zokuhweba kanye nokungaqiniseki kwesimo sezulu. Amabhizinisi aseShayina kumele adlulele ngale kokuncintisana ngobuningi ukuze agxile ekhwalithini, ubuchwepheshe, kanye nokwakhiwa komkhiqizo ukuze agweme ukubandlululwa ngabakhiqizi abashibhile noma ukunqotshwa yimikhiqizo ephezulu.
Ikusasa: Amathuba Nezinselele Ezizayo
Imboni yokucubungula utamatisi emhlabeni wonke ihlelwa kabusha kakhulu. Nakuba ukukhiqiza kabusha kwesikhathi esifushane eShayina kunikeza izinzuzo ezisheshayo, indlela yesikhathi eside idinga ukuthuthukisa ikhwalithi yomkhiqizo, ukuthuthukisa ubuchwepheshe obusha, kanye nokuqinisa ukuncintisana komkhiqizo. Induku yokucubungula utamatisi emhlabeni wonke ingase idluliselwe eShayina, kodwa impumelelo izoncika ekutheni imboni ingaguquka yini isuke ekubeni “imboni yomhlaba wonke” iye ekubeni “umholi womhlaba wonke ekudalweni kwenani.”
Isikhathi sokuthunyelwe: Meyi-20-2026




